Geef uw mening! Gebruik ons formulier.
Er is een site waarop veel informatie over het proces te vinden is van de gezamenlijke gemeenten: http://www.fusiesudwestfryslan.nl/
en twee waarop de tegenstanders van de fusie hun informatie plaatsen:
http://www.herindelingnee.nl/
- 2010
- 2009
- 2008
- 2006 en 2007
Op 29 januari bezocht de vaste kamercommissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de 5 gemeenten die willen fuseren. Na een rit per bus door de regio volgde de hoorzitting in Sneek. Er waren veel insprekers - vooral tegenstanders uit Nijefurd.
Vanuit de gezamenlijke raden kwam deze bijdrage. Josje Hennink voerde het woord maar bracht geen politiek verhaal, omdat het namens die 82% van de raadsleden die voor de fusie gestemd hebben werd uitgesproken. Maar het zet wel op een rijtje waarom ze de fusie willen.
Wij hebben het gedaan.
Hier staan 5 raadsleden uit 5 gemeenten die met hun collega’s in ruime meerderheid (82%) ja hebben gezegd tegen het voorstel te fuseren tot 1 gemeente.
In de meeste raden is het begonnen met de constatering dat de warwinkel van gemeenschappelijke regelingen zorgde voor een gebrek aan democratische controle. Nog meer van die verbanden aangaan vonden we geen optie.
We wilden onze dienstverlening verbeteren.
De kwaliteit van het apparaat was en is een zorg: als werkgever zijn de huidige gemeenten voor talenten niet interessant. En dan is er de kwetsbaarheid: met een persoon die verantwoordelijk is voor de winkel is er al snel een probleem in geval van ziekte. Op 1 en misschien wel op meer beleidsterreinen.
Teveel taken worden uitbesteed en dat is duur maar kent meer nadelen.
Nieuw beleid conserveert hooguit, plakt pleisters.
Belangrijke thema’s als krimp en vergrijzing worden niet of minimaal opgepakt terwijl we daar in deze regio zeker mee te maken hebben of krijgen.
We gingen in gesprek met de bevolking (in Wûnseradiel waren er 7 avonden en een telefonische enquête onder 800 inwoners) en kwamen tot de conclusie dat een fusie voor de hand lag. Omdat burger, beleid en bestuur daar beter van worden.
Opnieuw volgde een ronde gesprekken met bewoners en belangengroeperingen. Wensen, ideeën en angsten werden geïnventariseerd en leidden tot een visie op de nieuwe gemeente.
En die visie ligt ten grondslag aan allerlei documenten die we nu zien verschijnen. In de visie zijn de contouren van de gemeente geschetst.
En ook de tegenstanders van de fusie in onze raad zeggen: wie wil daar nou niet wonen? Daarmee bedoelen zij te zeggen dat het allemaal te mooi klinkt om waar te zijn. Maar voor mij, voor ons en de meeste van onze collega’s, is het een verademing dat we op grond van wat we willen aan de slag gaan en niet op grond van wat moet of niet anders kan.
Beleid en het uitvoeren ervan houden immers al lang niet meer op bij de gemeentegrens. We doen al heel veel samen. Het gebied dat de nieuwe gemeente bestrijkt kent veel overeenkomsten. Het landschap, water, het gebruik van de ruimte en de inwoners. Er is ruimte voor landbouw, industrie, wonen, recreatie en werken en dat moeten we goed verdelen en plaatsen waar het kan bloeien en zich kan ontwikkelen.
- En wordt het te groot? Wat is een ideale gemeentegrootte, wie zal het zeggen? Wij denken dat het niet om getallen gaat maar om de burger. En dat dit een grootte is die maakt dat we belangrijke taken weer duurzaam binnenshuis kunnen halen.
- Het loket te ver weg? In Wûnseradiel is er nu 1 loket voor 27 kernen, net als voor opleiding en ziekenhuis moet je ervoor op pad, dat zijn we gewend hier.
- Het bestuur teveel op afstand? De ervaring in veel kleine kernen is dat men belangrijke zaken zelf oppakt: in mijn dorp rijden vrijwilligers mensen die zelf geen vervoer hebben naar de dokter − daar is nooit een gemeente aan te pas gekomen. We noemen dat de kracht van de kern en dat is een kwaliteit die geen gemeente kan creëren of vernietigen. Wel faciliteren, en een krachtig kernenbeleid gaat dat meer doen dan nu het geval is.
- Sneek moet er niet bij, want die stad is te groot! Toch maken we dankbaar gebruik van haar voorzieningen. Zou het niet juist prettig zijn daar ook over mee te beslissen?
De voorbereiding tot nu toe stemt ons hoopvol. We worden een gemeente die haar taken beter uit kan voeren, krachten worden echt gebundeld zonder een vroege afstemmingsdood te sterven en er ontstaan kansen om nieuwe wegen in te slaan.
De nieuwe gemeente wordt klantgericht is en stelt de burger centraal. De burger centraal betekent niet dat hij altijd zijn zin zal krijgen. Maar wel dat er geluisterd wordt. Dat de burger betrokken wordt. Omdat de nieuwe gemeente beseft dat daar haar democratisch draagvlak ligt.
En daarom hebben wij het gedaan, foar de mienskip!
2009Op 25 mei was er een bijeenkomst in Warns van de leden van Provinciale Staten met de fractievoorzitters van de gemeenten die van plan zijn met elkaar te fuseren. Allen werden opgewacht door leden van 'fan underen op' die de resultaten van een in Nijefurd gehouden enquete uitdeelden. Binnen werd na een inleiding van Harm Bruins Slot - de voorzitter van de stuurgroep en het fractievoorzittersoverleg - door 5 vertegenwoordigers van de verschillende gemeenteraden geschetst hoe het proces in hun gemeente verlopen is en wat de verwachtingen naar de toekomst zijn met betrekking tot een bepaald onderwerp. Voor Wûnseradiel was dat het kernenbeleid. Hieronder de bijdrage van Josje Hennink (ProWun, maar namens de raad van Wûnseradiel).
Op 16 april wordt in commissieverband het besluit van 20 april over het herindelingsadvies, de reacties op de zienswijzen en het plan van aanpak behandeld.
Er zijn diverse insprekers: de heer Ad van der Kolk spreekt namens de dorpsbelangen en zijn betoog gaat over de volgens hem te bekritiseren rol van de provincie in deze (die wel spreekt met de voorstanders van deze fusie maar geneigd is de tegenstanders minder ruimte te geven om hun bezwaren te ventileren. Ook geeft hij aan dat het proces in dit traject onvoldoende gedragen wordt door de bevolking en dus niet 'van onderop' komt - een belangrijke voorwaarde voor de uiteindelijke goedkeuring door de regering. Daarnaast meent hij dat herindelen nu het wondermiddel voor gemeentelijke problemen lijkt waar andere oplossingen wellicht beter zijn.
De heer Lammert Hilarides liet al eerder van zich horen, diende ook een zienswijze in, en vraagt de commissieleden nog eens goed na te denken over hun besluit. Hij weet zich gesteund door het rapport van Herweijer waarin is onderzocht hoe het gefuseerde gemeenten is vergaan en in hoeverre de verwachte verbeteringen gerealiseerd zijn in de nieuwe gemeenten. Op deze pagina zijn diverse publicaties te vinden van Herweijer.
De heer Dijkstra (FNP) uit kritiek op de eerder gehouden inspraakavonden en merkt op dat er op het moment van die avonden nog geen idee was over de grootte van een eventueel te vormen nieuwe gemeente. Sinds het advies van Bruins Slot is dat pas duidelijk en opnieuw inspraak organiseren lijkt hem dan ook logisch.
De heer Fluttert houdt een pleidooi voor een benaderbare gemeente en benadrukt dat een huwelijk tussen stad en platteland meestal niet gelukkig is. Hij verwijst naar voorbeelden uit het verleden, de VOC en de annexatie van de omliggende gemeenten door Rotterdam.
De heer Stam van het committee Herindeling Nee overhandigt de voorzitter van de commissie een indrukwekkende stapel handtekeningen van mensen die volgens het committee tegen de herindeling zoals die nu voorligt zijn. Volgens het committee is 65% van de stemgerechtigden tegen.
Standpunt ProWun
Op 20 april neemt de raad een besluit over de herindeling. En daarna is er geen weg terug maar rest het hard werken aan een gemeente die eruit gaat zien zoals we dat willen: met het bestuur van het platteland dichtbij niet naar de stad en daar ook niet ondergeschikt aan. Een gemeente die volgens ons als kernwaarde het Nationaal Landschap ZuidWest Friesland heeft, een organisch geheel. Een gemeente die daadwerkelijk iets te zeggen heeft over belangrijke zaken als de WMO, de Sociale Dienst, de informatisering enz. En een gemeente die tot stand is gekomen door goed te luisteren naar de burgers en wat zij willen en vinden. Dat waren onze 4 voorwaarden in het tot nu toe gelopen traject. Nu ligt er een advies, en als we dat advies omarmen zeggen we ja tegen een nieuwe grote gemeente. Hoe gaat die gemeente eruit zien? En hoe gaat het geregeld worden? Er wordt allereerst een visie geformuleerd, mooi zo. Maar die is er nog niet, we weten slechts dat alles wat er aan kwaliteiten en bedrijvigheid in huis is binnen de 5 fusiegemeenten is opgesomd: landbouw, toerisme, dienstverlening, industrie, kernen, enz. En daar dus een visie van moet komen. We weten dus nog niets over de kernwaarden voor de nieuw te vormen gemeenten. We lezen dat er een goed evenwicht tussen stad en platteland moet komen, dat de organisatie nadrukkelijk dorpsgericht zou moeten zijn. Voorlopig blijven alle gemeentehuizen in gebruik, en de nieuwe raad beslist later wat er van over blijft. En waar Sneek op cultureel gebied haar ambitie ontvouwt en meegeeft naar de nieuw te vormen gemeente (27 miljoen voor een nieuw centrum voor de Kunsten) lezen we niets over de te baggeren haven van makkum of de noodzakelijke uitgaven voor de wegen van Wûnseradiel. We zijn voor herindeling omdat we ervan uit gaan dat dan bijvoorbeeld de Sociale Dienst weer een gemeentelijke taak wordt en dus beter te controleren door de raad. Maar uit het bestuurlijk overleg blijkt dat er grote zorgen zijn bij de gemeenten die niet mee fuseren maar wel in dat samenwerkingsverband meedoen. Is er iets te zeggen over hoe dit kan uitpakken, ook in financiële zin aangezien lemsterland bij voorbaat al de rekening bij de nieuwe gemeente legt? Ons laatste punt was de betrokkenheid van de burgers. Er hebben veel mensen de moeite genomen om te reageren, weliswaar erg veel uit Nijefurd, maar we waarderen de reacties van de inwoners van Wûnseradiel. En nu er ook nog eens een enorme stapel handtekeningen ligt kunnen we niet zeggen dat het draagvlak onder de bevolking zo groot lijkt. Wat ons steekt in de zienswijzen van ISDZF en ISD is de verbazing van beiden over de opmerking van vrijwel alle raden dat de afstand groot is het bewijst dat de raden dat goed voelen wat ons betreft. En dat de reactie van VNO NCW zo omarmd wordt: die spreken over winkelcentra waar onze inwoners spreken over leefbaarheid en die zit hem meer in het behoud van de winkels in de kleinere kernen! In de reactienota worden de zienswijzen van de burgers wat makkelijk afgedaan: het komt wel goed, maakt u zich vooral geen zorgen is de tendens. Dat hopen we natuurlijk ook allemaal maar is dat goedkomen al gewaarborgd in dit advies is de vraag? Met de reactienota kunnen we niet instemmen, en op het advies gaan we nog een aantal dagen broeden.
Uiteraard is er nadat alle partijen hun standpunten hebben uitgelegd nog flink gediscussieerd en ook binnen ProWun is de discussie na de commissievergadering weer gevoerd. Ons definitieve standpunt maken we bekend in de vergadering van 20 april 2009. Uitgangspunt blijft dat we voor onze inwoners en leefomgeving de beste optie volgens ons zullen kiezen. Nu er zoveel mensen hun mening hebben gegeven over de ontwikkelingen hopen we dat - wat de uitkomst ook wordt - ze in de toekomst willen blijven nadenken over hoe hun belang en dat van hun omgeving het best gewaarborgd blijft. Daarom geven we op deze website de gelegenheid die mening te ventileren. Heeft u ideeën die een bijdrage kunnen leveren aan de visievorming van Wunseradiel nu en in de toekomst, wilt u aangeven wat u belangrijk vind, wat er aan nieuw beleid moet komen en bestaand beleid behouden moet worden, gebruik dan het formulier zodat wij met uw argumenten aan de slag kunnen. Natuurlijk kunt u daarmee naar elke partij die u kiest, maar ProWun wenst nadrukkelijk de mening van haar kiezers te horen en al hebben we maar beperkte middelen tot onze beschikking, vanaf nu is er een plek op internet waar we graag van u horen wat u vindt, vreest en hoopt.
Wat gebeurde er in 2008De resultaten van “Wûnseradiel Weryndieling” zijn op 4 februari 2008 in de raadsbrede commissie besproken. Aan deze discussie lagen onder meer de volgende rapporten ten grondslag:
- De eindrapportage van het project “Wûnseradiel Weryndieling”.
- De SWOT-analyse..
- Rapportages van de individuele andere gemeenten uit de regio..
Dit besluit hield in:
- Niet blijven inzetten op samenwerken, maar kiezen voor samengaan met meerdere gemeenten in de omgeving.
- Uit te spreken de gemeente niet te willen splitsen
- Als streefdatum voor fusie te bepalen 1 januari 2011.
- Als voorkeursrichting qua fusiepartners te gaan voor de gemeenten Bolsward, Gaasterlân-Sleat, Nijefurd, Sneek en Wymbritseradiel.
- Het college op te dragen de door de meerderheid van de gemeenteraad onder punt 4 gekozen fusievariant te bespreken met de in die variant genoemde beoogde partners en samen met hen te komen tot een herindelingsontwerp als bedoeld in de Wet Arhi, waarover de gemeenteraden een besluit tot een herindelingsadvies kunnen nemen.
- Terugkoppeling naar de burgers te organiseren van het proces tot nu toe en de gemaakte keuze.
In juni 2008 is (als uitvoering van punt 6 van het besluit van 3 maart 2008) de tweede Nieuwsbrief Wûnseradiel Weryndieling verspreid onder alle inwoners van de gemeente, waarin het besluit van de raad van 3 maart 2008 is uitgelegd.
In juli 2008 werd door zes gemeenten (Bolsward, Gaasterlan-Sleat, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel) besloten tot het aanstellen van een informateur om te onderzoeken welke fusievariant kon rekenen op het grootste draagvlak. Het rapport van de informateur werd op 22 september 2008 bekendgemaakt. Vervolgens heeft de raad op 28 oktober 2008 besloten het advies van de informateur (fusie van de gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel) over te nemen, met 5 stemmen tegen (2 van de FNP, 2 van het CDA en 1 van de PvdA).
Dinsdag 28 oktober 2008 werd in de raden van Sneek, Wymbritseradiel, Bolsward, Nijefurd en Wûnseradiel gestemd over een voorstel tot fusie van deze gemeenten per 1 januari 2011. In al die gemeenten was een ruime meerderheid voor de fusie, in Bolsward was geen enkele tegenstem, in andere gemeenten een enkele. Ook de fractie van Progressief Wûnseradiel heeft voor het voorstel gestemd.
Er zijn een aantal redenen waarom we dat gedaan hebben:
- DEMOCRATISCHE CONTROLE.
Steeds meer taken van het rijk komen op het bordje van de gemeenten terecht zoals onlangs de WMO, en al eerder bijvoorbeeld de Sociale Dienst. Daarnaast zijn er diensten die je als gemeente beter niet op je eigen beperkte schaal kunt uitvoeren: denk hierbij bijvoorbeeld aan automatisering. Gevolg is dat er heel veel samerkingsverbanden zijn met een eigen begroting en een bestuur die de taken voor de gemeenten uitvoeren. Daarbij zijn ze niet alleen aan onze, maar aan alle gemeenteraden die in de samenwerking meedoen verantwoording schuldig. En bijna alle gemeenteraadsleden (behalve die van de FNP want die partij heeft in alle gemeenten behalve Sneek tegen de fusie gestemd) vinden dat die samenwerkingsverbanden niet transparant zijn en moeilijk te controleren. Het gaat over simpelweg teveel schijven en de democratische controle is ver te zoeken. Een voorbeeld: Het kwijtschelden van belastingen voor minima. Als de gemeenteraad in Lemmer wil dat belastingen voor minima worden kwijtgescholden voor iedereen met bijstandsuitkering zonder verder inkomen en die van Bolsward vindt dat ook iedereen die 10% meer verdient dan de bijstandsnorm geen gemeentelijke belastingen hoeft te betalen dan moet elke raad gaan lobbyen bij de andere raden om zijn voorstel aangenomen te krijgen. Dat leidt maar zelden tot succes en uiteindelijk kan zo'n bestuur in de praktijk niet of nauwelijks gehinderd door de bemoeienis van gekozen gemeenteraadsleden haar eigen beleid uitvoeren. In de gemeenteraden komt een begroting ter goedkeuring - vaak te laat en moeilijk te begrijpen - en een keer per jaar een verslag, geschreven door het samenwerkingsverband in soms uitstekend leesbare taal en soms niet door te komen jargon. - BESTUURSKRACHT.
Een kleine gemeente kan niet op elk beleidsterrein de beste mensen uit het land in dienst hebben. Die werken liever voor een grotere gemeente omdat ze daar hun taak interessanter vinden of het salaris aantrekkelijker. In een kleine gemeente moeten ambtenaren vaak meerdere taken combineren. En nu die taken steeds ingewikkelder worden omdat er meer op het bordje van gemeenten terechtkomt wordt het belangrijker dat er goede mensen kunnen worden gezet op de complexe taken. Een grotere gemeente is aantrekkelijker als werkgever en als er meer ambtenaren zijn om de taken over te verdelen is de kans uiteraard groter dat elk een taak uitvoert waarin hij of zij ook echt gespecialiseerd is. Dat vergroot de kans op goed en helder beleid en het uitwerken daarvan. Het is nu eenmaal noodzakelijk dat wat een gemeente wil op elk terrein wordt vastgelegd in stukken, plannen, nota's en visies. Die op hun beurt aan allerlei eisen moeten voldoen maar vooral belangrijk zijn als het gaat om de ontwikkeling en planning van alles wat er in de gemeente gebeurt, nu en in de toekomst. Ook de gemeenteraad zou wel eens sterker kunnen worden: er zijn nu amper kandidaten te vinden voor een plaats op de lijst. Meer mensen geeft dus meer kans om goede kandidaten te vinden. - DE TOEKOMST: prettig wonen, ruimte voor toerisme, recreatie en .....?
Wunseradiel heeft met bijvoorbeeld Nijefurd en Wymbritseradiel gemeen dat het een echte plattelandsgemeente is met veel mogelijkheden voor recreatie. Wij zien kansen voor een gemeente die haar landschap koestert, aantrekkelijk is voor inwoners en bezoekers en die elke weer opnieuw zich afvraagt hoe ze haar 'kapitaal' kan behouden. Een zorgvuldige planning van de inrichting van het landschap, wat kan waar en waar kan het niet, wat moet er nog bij en wat mag weg.. Progressief Wunseradiel hoopt dat er in de toekomst meer ruimte is voor inzicht in het grotere geheel: niet elk dorp voorzien van een puist in de vorm van nieuwbouw of loodsenverzamelplaats (lees: bedrijventerrein). Dat betekent niet dat we vinden dat bedrijven niet belangrijk zijn, integendeel. Maar vestiging moet meer dan nu afhangen van de aard, schaal en grootte van het bedrijf. Dat betekent meer mogelijkheden voor kleinschalig ondernemerschap waar dat maar kan en betere voorzieningen voor grotere bedrijven die gebundeld op goed bereikbare plaatsen kunnen vestigen. En het betekent ook geen zware transporten door beschermde dorpskernen. Een grote gemeente met zowel zout als zoet water, de afsluitdijk, een lange kustlijn aan het IJsselmeer en geen gebrek aan wind moet aan de slag met het opwekken van schone energie.
Uiteraard hadden we ook bedenkingen en er zijn heel wat besprekingen met onze leden, partijen in buurgemeenten, inwoners en discussies - ook in de raad en commissie - aan ons besluit vooraf gegaan.
- Zo hadden we liever gezien dat Sneek buiten de nieuw te vormen gemeente zou blijven. Sneek is zo groot vergeleken bij de andere gemeenten die vooral veel dorpen kennen. Ook wij hebben de angst die zoveel inwoners verwoord hebben: al het geld gaat naar de stad, en de voorzieningen ook dus die in de dorpen verdwijnen. We zullen ons uiterste best doen om dat te voorkomen!
- Een grotere gemeente kan ervoor zorgen dat de burger verder van de bestuurder af komt te staan. Dat risico bestaat zeker. Aan de andere kant: ook nu zijn de meningen verdeeld over hoe bereikbaar en het dichtbij het bestuur echt is. Blijkbaar telt meer dan alleen de fysieke afstand tot het loket - er zullen altijd mensen dicht bij en andere veraf staan. In ieder geval streven we naar behoud van de loketfunctie dichtbij de burger voor zolang die nodig is - op termijn zal er zoveel digitaal gaan dat er wellicht voor de digibeten een ambenaar aan huis kan komen......
Wat gebeurde er in 2006 en 2007
De (nieuwe) raad heeft in maart 2006 zijn eigen Raadsagenda 2006 – 2010 vastgesteld. Eén van de speerpunten was “het voeren van een discussie over de bestuurlijke toekomst”. Partijen hebben aangegeven nauw betrokken te willen zijn bij de discussie met betrekking tot de samenwerking in de Zuidwesthoek van Fryslân. De raad heeft daarbij uitgesproken een nadrukkelijke rol te willen spelen bij het uitzetten van de koers. Daarmee heeft de raad in het gehele proces duidelijk de regierol aan zich gehouden. Op maandag 9 oktober 2006 heeft de raad deze discussie gevoerd in een openbare raadsvergadering, waarbij een vijftal criteria is opgesteld dat dienst moet doen als leidraad voor de vervolgdiscussie. De vastgestelde criteria zijn vervolgens door een werkgroep vanuit de raad, bestaande uit één vertegenwoordiger per fractie, ondersteund door de griffier, uitgewerkt tot een opdracht aan het college. De raad heeft in zijn vergadering van 18 december 2006 de opdracht aan het college vastgesteld. Voor de formulering van de opdracht; zie bijlage.De werkgroep heeft op 26 mei 2007 de resultaten van de door de raad aan het college gegeven opdracht ontvangen en deze op 29 mei 2007 besproken. Daarbij is het vervolgproces voor de discussie over bestuurlijke samenwerking c.q. herindeling in kaart gebracht.
De opdracht is vertaald in de volgende rapporten:
- `De oprijlaan naar……´. Het decor in de discussie over bestuurlijke samenwerking.
- ‘Notitie samenhang’. Op respectievelijk 18 en 25 juni 2007 heeft de raad op basis van vorengenoemde rapporten een discussie gevoerd t.a.v. de vraag “Samenwerken of Herindelen”.
Op 25 juni 2007 heeft de raad een voorlopig standpunt ingenomen:
Herindelen. Voorts is het college opdracht gegeven een interactief traject
met de burgers voor te bereiden. De werkgroep fungeert hierbij als
klankbordgroep.
- Huis-aan-huis Nieuwsbrief Wûnseradiel Weryndieling met informatie over het project;
- Aparte site “Wûnseradiel Weryndieling”;
- Enquête;
- 7 gespreksavonden verspreid door de gemeente met inwoners, verenigingen en bedrijven.